MIẾU
VÕ ĐẾ
(Xã
Ninh Phú, thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa)
Miếu
Võ Đế tọa lạc tại thôn Văn Định, xã Ninh Phú, thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa; thờ
các vị sau: Quan Thánh Đế Quân, Quan Bình, Châu Xương, Tài Bạc Tinh Quân (Thần
Tài), Thổ Địa, Táo Quân, Tiên Linh và một số vị Phật.
Bố cục mặt bằng
tổng thể của Miếu Võ Đế bao gồm các hạng mục: Nghi Môn, Lễ Đường, Thiên Tỉnh,
Chánh Điện.
Miếu Võ Đế cũng là địa điểm gắn
liền với các sự kiện lịch sử, góp phần vào thắng lợi chung của quân và dân Khánh
Hòa trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc:
- Năm 1945, Miếu là cơ sở hội họp
để tổ chức quần chúng chống thực dân Pháp xâm lược.
- Năm 1946, những khi thực dân
Pháp và tay sai càn quét phong trào cách mạng thì trên máng thượng hiên Miếu là
nơi trú ẩn của hàng chục đồng chí cách mạng. Còn bệ dưới tượng Quan Thánh là hầm
bí mật để chôn giấu tài liệu. Bộ đội chủ lực của ta cũng có khi dừng chân lưu
trú tại Miếu.
- Năm 1949, quân Pháp đóng ở đồn
thôn Mỹ Lệ sát bên Miếu nên các đồng chí của ta đã đào thêm một hầm kiên cố có
nắp đậy gần vùng nhà bếp để tiện việc thông ra sau Miếu khi có sự cố bất trắc.
- Năm 1953, quân cách mạng giải
phóng nhà lao huyện Ninh Hòa do tên thực dân Pháp Một Cọt đóng giữ. Lúc bấy giờ
Bộ Chỉ huy đóng tại Miếu Võ Đế để xuất quân.
- Tiếp đến thời kỳ kháng chiến
chống Mỹ cứu nước, Miếu vẫn là cơ sở của phong trào quần chúng và là trạm giao
liên của các đồng chí cách mạng.
Tại Miếu Võ Đế
mỗi năm, Bang Quảng Đông Ninh Hòa có tổ chức các ngày lễ Vía (theo Âm lịch):
- Vía Đào viên kết nghĩa vào ngày 13/01.
- Vía Thái tử Quan Bình vào ngày 13/5.
- Vía Quan Thánh Đế Quân vào ngày 24/6.
- Vía Tài Bạch Tinh Quân vào ngày 22/7.
- Vía Châu
Sương vào ngày 29/10.
Tại Miếu Võ Đế, hệ thống kết cấu
khung gỗ còn được bảo lưu nguyên vẹn; các hoa văn, họa tiết trang trí trên các
cấu kiện kiến trúc được thể hiện tinh tế, sinh động, giàu tính biểu cảm và nghệ
thuật. Ngoài ra, di tích còn lưu giữ các hiện vật có giá trị về văn hóa, khoa học,
lịch sử…
Ngày
18/11/2008, Miếu Võ Đế được xếp hạng là Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh theo
Quyết định số2846/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa./.