KHANH HOA DEPARTMENT OF CULTURE,  SPORTS AND TOURISM

Thế giới biết đến Việt Nam không những chỉ qua quá trình lịch sử đấu tranh dựng nước, giữ nước mà còn biết đến Việt Nam qua hình ảnh con người hiền hoà, thân thiện, mến khách và có nhiều di sản văn hoá, di sản thiên nhiên đặc sắc.

Nhìn trên bản đồ Việt Nam, chúng ta sẽ thấy bán đảo có tên Hòn Gốm, thuộc xã Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hoà. Tại đây, có hai mũi đất liền nhô ra biển, mũi xa nhất nằm ở toạ độ khoảng 109⁰27’654 kinh độ Đông và 12⁰39’477 vĩ độ Bắc, Người dân địa phương thường gọi là Mũi Đôi và bên cạnh đó cách bờ khoảng 500 mét, có một đảo nhỏ rộng khoảng 20.000 m2, tên gọi là Hòn Đầu.

Địa danh Mũi Đôi – Hòn Đầu được người dân Khánh Hoà biết đến nhiều hơn vào dịp lễ hội Festival biển Nha Trang năm 2005, cùng với vịnh Nha Trang được Bộ Văn hoá – Thông tin xếp hạng danh lam thắng cảnh quốc gia ngày 25/3/2005.

Vào mùa Hè, trời quang, mây tạnh chúng ta có thể nhìn thấy Mũi Đôi – Hòn Đầu bằng mắt thường khi đứng trên đèo Cả, đèo Cổ Mã hoặc nhìn từ biển Đại Lãnh vào vùng biển phía nam sẽ thấy hòn đảo nhỏ nằm cận kề đất liền chạy dài đến tận cùng phía đông nam bán đảo Hòn Gốm, xã Vạn Thạnh ẩn hiện từ xa trên nền biển trời xanh ngắt. Đây là danh lam thắng cảnh thật sự đặc biệt và độc đáo, do được thừa hưởng những giá trị đặc điểm cấu tạo của thiên nhiên ở thềm lục địa ven bờ thuộc tỉnh Khánh Hòa.

 Những nhánh núi phía nam Trường Sơn vươn xa ra biển Đông bị nước biển phủ kín nên vùng biển Khánh Hòa xuất hiện nhiều đảo lớn nhỏ, tạo thành nhiều đầm, vịnh. Bờ biển Khánh Hòa đa phần là bờ biển đá chiếm 2/3, còn lại là bờ biển cát. Do vậy, chính sóng biển từ biển Đông tràn vào đã xâm thực, bào mòn núi đá và thềm lục địa, tạo cho vùng bờ biển Khánh Hòa nhiều vách núi đá, gành đá rất hùng vĩ, đầy ấn tượng và những bãi biển xinh đẹp, đầy thơ mộng. Trong đó, cảnh đẹp vùng biển bán đảo Hòn Gốm, có danh thắng quốc gia Mũi Đôi – Hòn Đầu là một điển hình.

Mũi Đôi – Hòn Đầu có điểm đặc biệt, là nơi xa nhất của đất liền Việt Nam về phía đông, là nơi đất liền của Việt Nam đón ánh bình minh sớm nhất. Đứng trong bờ, ta có thể nhìn thấy tàu thuyền qua lại trên hải phận quốc tế. Nếu có dịp đến nơi Mũi Đôi – Hòn Đầu, trú lại qua đêm để đón chờ bình minh ló dạng trên biển Đông mênh mông thì mới cảm nhận trọn vẹn cảnh đẹp của địa danh này.

Cảnh sắc nơi đây rất đẹp và môi trường thiên nhiên còn nguyên sơ, trong lành, như chưa có dấu chân người. Biển trời một màu xanh ngắt mênh mông bát ngát. Mắt thường có thể nhìn thấy ở độ sâu dưới biển cả chục mét. Lác đác, vài ba chiếc thuyền đánh cá ven đảo và các góc biển càng làm tăng thêm vẻ đẹp hoang sơ, hữu tình của một vùng biển đảo.

Để đến Mũi Đôi – Hòn Đầu, chúng ta có thể đi bằng nhiều cách. Nếu đi bằng ca nô cao tốc hoặc ghe thuyền thì dù khởi hành bất kỳ nơi đâu trên cảng biển hoặc bến tàu nào cũng đều đến được thắng cảnh này. Có thể từ Vũng Rô, Đại Lãnh hoặc một bến ghe tàu trên bờ đông bán đảo Hòn Gốm, hoặc bờ vịnh Nha Trang…Nếu đi bằng đường sắt thì dừng ở ga Đại Lãnh hoặc ga Vạn Giã thuê xe ô tô đi tiếp tục ra bán đảo Hòn Gốm. Thông thường, đến phía Nam đèo Cổ Mã (xã Vạn Thọ, huyện Vạn Ninh) rẽ về hướng đông nam là đến bán đảo Hòn Gốm (Xã Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh). Tại đây có tàu du lịch đưa du khách tham quan vịnh Vân Phong và thắng cảnh Mũi Đôi – Hòn Đầu bằng cách đi vòng xuống phía nam bán đảo Hòn Gốm rồi đi ngược lên phía bắc. Đi cách này tuy có hơi xa, nhưng trên đường đi ra đến đảo du khách khám phá được nhiều điều kỳ thú.

1/ Cảnh đẹp trên đường đi:

Tại bến tàu xã Vạn Thạnh, du khách được ngắm toàn cảnh của vịnh Vân Phong với núi non trùng điệp, xanh ngát một màu và biển đảo trên bán đảo Hòn Gốm, Hòn Lớn và Hòn Ông nằm giữa vịnh. Đặc biệt, ngoài màu xanh của cây rừng, du khách còn tận hưởng cảnh đẹp của những đồi cát trắng phau, vàng óng chạy dài dọc theo bán đảo. Làng đảo Đầm Môn ẩn hiện dưới những tán cây dừa, cây cổ thụ cùng hàng chục chiếc ghe thuyền lớn nhỏ, đủ màu sắc ra vào thường xuyên, tạo cảnh sắc độc đáo của một làng biển thơ mộng, yên bình. Những đảo và núi đồi hùng vĩ vươn cao trên nền xanh bao la của vịnh biển với biết bao gành đá lộ ra hai bên mạn thuyền tạo cho du khách nhiều xúc cảm khó quên.

Khi ghe tàu rời bến ra vịnh, từ gần giữa vịnh có một cụm đá sa thạch khổng lồ màu vàng trắng lô nhô trên mặt biển xanh, trông như một cụm hòn non bộ khổng lồ, rất đẹp mắt, tưởng chừng như do chính bàn tay con người dựng nên. Những khối đá này mang nhiều hình thù, kích cỡ khác nhau, trong đó có hai khối đá lớn nhất, cao cả chục mét, vươn cao lên trong thế hơi nghiêng nghiêng, trông chẳng khác nào hòn Phu Tử ở Kiên Giang. Khi tàu chạy vòng quanh cụm đá này, cho ta những góc nhìn khác nhau thật đẹp và đầy thú vị về cụm non bộ khổng lồ trên vịnh Vân Phong.

Cách đó chừng vài trăm mét, xuất hiện một khối đá hơi tròn nhô lên khỏi mặt nước. Kỳ lạ thay, bên trên khối đá ấy có hình thù một con vật với đầy đủ thân mình, chân, đầu, cổ trọn vẹn, chẳng khác nào con cò đá do bàn tay của nghệ nhân nào đó tạc nên, cho ta sự ngạc nhiên kỳ lạ của tạo hóa.

Dọc theo ven bờ của bán đảo có nhiều khối đá nhô lên mặt biển hay những gành đá nhô ra từ góc núi của đảo… mang theo những hình tượng thiên tạo mà người dân nơi đây đã đặt cho những cái tên ngộ nghĩnh, nhưng rất hiện thực như: Mũi ông Nghê – bà Nghê: có hình tượng con heo với truyền thuyết bà Nghê vì giận chồng bỏ nhà ra đi, mang theo con heo, mãi mãi còn nằm trên biển. Mũi Đá Thẻ: cấu tạo bởi những phiến đá phẳng phiu vuông vắn như tấm thẻ bài. Mũi Đá Tàu: trông như mũi một con tàu sừng sững nhô ra biển. Mũi Đá Nạng: trông giống như một con cá nạng khổng lồ đang bơi lội. Mũi Hòn Tai: trông giống như một đầu người có hai tai. Mũi Hòn Trào: luôn luôn có sóng vỗ vào, làm trào bọt biển trắng xoá trên mũi đá.

Trên đường đi ven theo bờ phia tây bán đảo Hòn Gốm, ta sẽ đi ngang qua một làng nhỏ nằm sát bên bờ biển rợp mát bóng dừa, có tên gọiSơn Đừng. Đây là ngôi làng chài nhỏ, nằm lẻ loi bên biển khơi, có đặc điểm riêng; bởi lẽ, nơi đây có một một số ít dân của tộc người lạ, dân địa phương thường gọi là “người Đàng Hạ”. Chưa có tư liệu nào nói về tộc người thiểu số này, nhưng theo một số người dân địa phương cho rằng: tộc người này gốc người Nam Á lập cư ở đây từ vài trăm năm trước. Có thể do tàu thuyền của họ đi ngang qua đây bị thiên tai, cặp vào bờ sinh sống cho đến ngày nay. Hiện nay, ở đây chỉ còn vài chục người. Có giả thuyết cho rằng: có thể đây là tộc người cổ bản địa còn sót lại trên vùng đất này; bởi lẽ, trên bán đảo này vào năm 2009 đã khai quật di chỉ khảo cổ học Vĩnh Yên với hàng nghìn hiện vật, dấu tích của người cổ bản địa sinh sống cách đây trên dưới 3.000 năm.

 Điều đặc biệt nữa là: tại làng này có nguồn nước ngọt kỳ lạ. Nước ở đâu trong lòng đất trào lên quanh năm; nên tuy sát biển, núi đồi không rộng, không có rừng già giữ nước, nhưng nơi đây mùa nào cũng có nước ngọt. Kỳ lạ thay, ta dùng tay đào xuống đất thành hố là có nước ngọt, mặc dù sát mép nước biển chỉ một vài mét. Và thật thú vị, khi thuỷ triều rút xuống thì những mạch nước ngọt từ bờ cát chảy ra, tạo thành những vệt nước ngoằn ngoèo chảy dài từ trên bờ cát xuống mép nước. Người dân nơi đây cho rằng bên trong làng có mạch nước ngầm trào lên tự nhiên nên có nước ngọt chảy ra quanh năm. Hiện nay, làng Sơn Đừng là điểm đến lý thú của khách du lịch sinh thái.

Cách làng Sơn Đừng không xa, có làng chài thôn Khải Lương. Tại đây,  những ngôi nhà đơn sơ, bình dị lô nhô bên bờ biển cùng những lăng miếu thờ ẩn hiện trên bờ cát trắng và triền núi hòa cùng ghe thuyền bồng bềnh trên sóng nước xanh ngát, tạo nên cảnh sắc xinh đẹp của một làng chài thanh bình, yên ả trên vùng biển đảo mênh mông.

Trên đường đi, đến khoảng giữa bán đảo Hòn Gốm, trên triền núi cao phía tây bán đảo xuất hiện một khối đá hình trụ, bên trên có một tảng đá lớn nằm chồng khít lên nhau, tạo nên hình tượng bán thân của một nữ sinh mặc áo dài trắng, có mái tóc bồng bềnh, xỏa dài bay trong gió, cho ta niềm cảm xúc dâng trào giữa biển khơi.

Khi tàu đến gần cuối bán đảo, xuất hiện một gành đá nằm sát mặt biển mang hình con cá sấu khổng lồ ngâm mình trong nước, như đang rình rập, chờ đợi con mồi, trông thật ấn tượng. Mỗi góc nhìn ở gành đá này cho ta những cảm xúc tuyệt vời về sự kỳ vĩ mà tạo hóa đã ban cho nơi đây với những hang đá tự nhiên và sự xếp nếp của những lớp đá chồng chất, đan xen nhau một cách hài hòa, trông thật ấn tượng.

Ấn tượng và xúc cảm càng mạnh mẽ hơn trên đường đi, có lẽ là chính sự hùng vĩ  tại mũi Gành. Đây là mũi đá cuối cùng về phía nam của bán đảo Hòn Gốm, tạo thành một cánh của cửa vịnh Vân Phong. Nơi đây là đầu sóng ngọn gió, hàng ngày phải gánh chịu bao con sóng dữ từ biển Đông cuồn cuộn tràn vào. Những con sóng làm xói mòn mỏm núi, tạo nên những bức tường đá cao sừng sững, xếp nếp, muôn hình khối, màu sắc trông cực kỳ ấn tượng. Khi bắt đầu từ mũi Gành chuyển lên hướng đông bắc để đến Mũi Đôi – Hòn Đầu, ta bắt gặp hình ảnh đôi con cóc khổng lồ sừng sững trên núi cao như đang âu yếm bên nhau. Thực ra, đó là hai khối đá lớn nằm cạnh nhau chon von trên đỉnh núi, khi nhìn ở vị trí thích hợp thì cho ta hình tượng thú vị như vậy.  

 Phía đông bán đảo có hai đảo đá nhô lên trên mặt biển. Tuy chỉ nằm cách nhau khoảng vài trăm mét, nhưng cấu tạo màu sắc của chúng hoàn toàn trái ngược nhau. Một bãi đá có nhiều khối đá màu đen tuyền nhô lên mặt nước, trông như những tấm lưng của bầy trâu đang dầm mình dưới nước, mà người dân đã đặt cho nó tên gọi “hònKhô Đen”hay “hònTrâu Nằm”; một bãi đá toàn một màu trắng, có tên gọi “hòn Khô Trắng”.Trên những bãi đá này có chim yến về làm tổ, chúng thường bay chao liệng trên mặt biển xanh như mừng đón khách mỗi khi nghe tiếng động cơ ghe thuyền đi ngang qua.

Thỉnh thoảng, trong những eo núi xuất hiện một vài bãi cát trắng mịn, còn nguyên sơ, chưa một dấu chân người. Trên đó, có một bãi cát dài có tên gọi bãi “Y Hồ Na”. Khi đặt chân lên cát, ta có thể nghe tiếng lạo xạo dưới chân tựa như đang dẫm lên những miếng bánh tráng nướng. Đan xen giữa những bãi cát, gành đá còn xuất hiện những ngọn đồi có hình chóp, màu vàng cam, rực rỡ dưới ánh mặt trời, trông như Kim Tự Tháp cổ ở Ai Cập. Đã vậy, chúng còn mang trên mình những khóm cỏ đặc biệt, có lá nhọn như cây kim, mọc thành từng chùm xòe tròn, xanh mượt, bám trên vách đá cheo leo. Dường như tạo hóa sinh ra chúng chỉ để tồn tại thích nghi nơi đầu sóng ngọn gió.  

Trên bán đảo Hòn Gốm, còn có những mũi gành đá có tên gọi đầy ý nghĩa nhưmũi Cột Buồm, trông giống một cột buồm nhô cao; Mũi Eo Giócách Hòn Đôi khoảng chừng 600 mét, nhưng quanh năm đều có gió lùa vào, thổi mát không bao giờ dứt; mũi Hòn Chồng có những tảng đá chồng chất lên nhau như hòn non bộ; mũi Học Trò trông giống như các cô cậu học trò đang ngồi học; mũi Hòn Dù trông giống như chiếc dù che nắng; mũi Hòn Vung trông giống như chiếc nắp vung của nồi đất.

 Ngoài ra, mỗi năm vào mùa đánh bắt cá bắt đầu từ tháng hai, tháng ba, khi tàu đến mũi Gành, mũi Cỏ và mũi Đôi ngư dân dựng ngư trường đánh bắt cá bằng lưới đăng tại đầm đăng Y Hồ Na. Khu vực này có luồng cá di chuyển tự nhiên men theo những gành đá. Mỗi năm vào mùa cá, hàng đàn cá Thu, cá Ngừ …từng đàn bơi men theo ven bờ và các gành đá.

2/ Cảnh đẹp nơi đến Mũi Đôi - Hòn Đầu:

 Khi nhìn thấy đảo Hòn Đầu từ xa xa, hình ảnh đầu tiên đập vào mắt mọi người là một đảo nhỏ nằm cạnh đất liền, cách bờ khoảng 500 mét. Bờ đất liền uốn cong như ôm trọn đảo nhỏ. Nói đất liền, nhưng thực chất, nơi đây toàn là đá Granit nằm chồng chất lên nhau. Nếu nhìn trên bản đồ hoặc nhìn qua không ảnh cả bán đảo Hòn Gốm như một con rồng dài và Hòn Đầu như hòn ngọc được chiếc miệng rồng (là hai mõm của Mũi Đôi) há ra, ngoạm lấy hòn ngọc.

Điều kỳ lạ nữa là, ngay chính phía đông đảo Hòn Đầu có một tượng đá hình tượng một người thiếu phụ, tóc ngắn đang ngồi trầm ngâm như ngóng chờ ai đó mãi tận xa khơi, làm cho ta có cảm nghĩ phải chăng đây cũng là một hòn Vọng Phu trên biển Đông của Việt Nam?! Đến càng gần, thì càng nhiều ngạc nhiên hơn, sừng sững trên đỉnh đảo là một con hải cẩu khổng lồ bằng đá đang ngẩng cao đầu như ngơ ngác nhìn người lạ xâm nhập vào lãnh địa của mình. Nếu đi vòng qua, chếch về hướng đông bắc lại thành hình tượng con lạc đà chứ không còn là con hải cẩu.  

Điều mà chúng ta khâm phục là cha ông ta từ ngàn xưa đã thấy được cảnh đẹp và những hình tượng thiên nhiên độc đáo ấy ở đây đã đặt tên cho đảo là Hòn Đầu. Đó phải chăng chính vì hình tượng của ba khối đá khổng lồ mang hình đầu người và biến hoá một cách sinh động qua mỗi góc nhìn khác nhau như vậy mà người xưa đã đặt đúng tên cho địa danh này. Đặc biệt, phía tây bắc và phía tây của đảo có những bãi cát nhỏ xinh đẹp, thuận tiện cho du khách thưởng thức tắm biển nơi đảo xa. Ngoài ra, bên trong đảo còn có hang động ngầm và là nơi sinh sản của loài chim yến, đặc sản quý giá, được coi là “vàng trắng” của Khánh Hòa.

Mũi Đôi – Hòn Đầu là danh lam- thắng cảnh đặc trưng tiêu biểu trong số những danh thắng cấp quốc gia trên cả nước. Thắng cảnh nằm trên biển Đông, nhưng cận kề vịnh Vân Phong và Vũng Rô, Đại Lãnh. Sự kết hợp với những đặc điểm của khu kinh tế Vân Phong và du lịch Đại lãnh thì chắc chắn Mũi Đôi- Hòn Đầu phải là điểm đến không thể thiếu của du khách khi đến Khánh Hòa. Để du khách tham quan danh thắng, cần phải qui hoạch chi tiết để bảo vệ, đầu tư mở đường giao thông từ thôn Đầm Môn đến Mũi Đôi để đi lại thuận tiện, không phải đi vòng quanh bán đảo Hòn Gốm.

Trước cảnh sắc đặc biệt của Mũi Đôi – Hòn Đầu, có thể nói tạo hoá đã ban tặng cho Khánh Hòa những tuyệt tác nghệ thuật tinh tế một cách tự nhiên ngay tại điểm cực Đông đất liền của Tổ quốc. Những khám phá kỳ thú tại đây sẽ mang lại cho du khách những điều bất ngờ và lý thú, đó chính làMũi Đôi- Hòn Đầu, nơi chào đón ngày mới sớm nhất trên đất liền Tổ quốc Việt Nam./.